BURSA'NIN TARİHİ HAKKINDA BİLGİ

Bursanın tarihi yapısı sosyal durumu

Bursa Tarihi

Bu şehre târih, damgasını o kadar derin ve kuvvetle basmıştır ki, o her yerde önümüze çıkar. İstanbul'dan sonra en çok târihî şahsiyetler ve eserleri bağrında taşıyan Bursa'nın Türk târihinde çok müstesnâ bir yeri vardır.

Bu şehre târih, damgasını o kadar derin ve kuvvetle basmıştır ki, o her yerde önümüze çıkar. İstanbul'dan sonra en çok târihî şahsiyetler ve eserleri bağrında taşıyan Bursa'nın Türk târihinde çok müstesnâ bir yeri vardır.

Mîlâttan iki bin yıl önce Trakya2dan gelen "Bitiniler" Bursa ve civârına yerleşmiş ve Bitinya Krallığını kurmuşlardır. Bitinya kralı Prosyas, M.Ö. 1500 senelerinde Bursa'yı kurmuş, şehre Prosa denmiştir. Kartaca komutanı Anibal, bu krallığa sığınmış ve verdiği plâna göre bu şehir kurulmuştur. Bitinya'nın merkezi İzmit idi. Lidya kralı Krezüs, Bitinya topraklarını ele geçirmiş, Persler Lidya'yı yenerek 200 sene vâlilik (satraplık)olarak idâre etmiştir. Persleri Makedonya Kralı İskender yenerek bu bölgeye hâkim olmuştur. İskender'in ölümü üzerine imparatorluk kumandanlar arasında taksim edilince, bu bölge "Antiyon"un hissesine düşmüştür. Bilâhare bu bölge, Roma İmparatorluğuna dâhil edilmiş ve Roma'nın M.S. te Doğu ve Batı olarak bölünmesinde Bursa ve civârı Doğu Roma'nın (Bizansın) hissesine kalmıştır. Bizans devrindeyken İran Sâsânî hükümdârı Hüsrev Perviz, Bizans imparatoru Herakliyüsü yenerek Bursa'yı ele geçirmiş, Trakya'dan gelen Türkler Bizanslılara yardım ederek geri almıştır.

Abbâsi halîfesi Hârun Reşîd zamânında İslâm ordusu Söğütçük kasabasına kadar gelmiş anlaşma yapıp geri dönmüşlerdir. Hamdanoğlu Sülâlesinden Seyfüddevle 924'te Bursa'yı kuşatmış ise de alamamıştır. 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Bursa civârı Türklerin eline geçmiştir. 1097de Türkler Bursa'yı fethetti fakat bu kısa sürdü. Selçuklu Sultanı Melikşâh, Kutalmışoğlu Süleyman Şâhı Bursa fethine gönderdi. İznik alındı. Kılıçarslan, ilk Haçlı seferini İznik önünde geri çevirdi. Oğuz Türklerinin Kayıhan boyundan Karakeçeli aşîretinin lideri Ertuğrul Gâzi, Selçuklu Sultânı Alâeddîn Keykubat zamânında (1210-1236) Söğüt ve Domaniç civârında yerleşti. Oğlu Osman Bey, Osmanlı Devletini kurdu. Osmanlı Devletinin ilk fethettiği yer Kulacahisardır. (İnegöle 5 km uzaklıkta bir köy.) Bilâhare Karacahisar'ın fethinden sonra sırayla İnegöl, Kestel, Uluabat, Yalova, Karamürsel fethedildi. Osman Gâzi, oğlu Orhan Gâziye Bursa'nın güneşte parlayan Sent Eli Manastırının kubbesini (Tophâne) göstererek beni buraya gömün diyerek vasiyet etti. Orhan Gâzi Mudanya, Gemlik ve Atronos (Orhâniye)u fethettikten sonra, Bursa güneyinde Pınarbaşı'nda karargâhını kurdu. Bursa'yı kuşattı. Bursa tekfuru, Köse Mihâl vâsıtasıyla teslim olmak istediğini bildirdi. 30 bin flori altın verdi ve Osmanlı askerleri nezâretinde İstanbul'a gitti.

Bursa 6 Nisan 1326 Cumartesi günü Türkler tarafından fethedildi. Orhan Gâzi, Bursa'yı Osmanlı Devletinin başkenti yaptı. Birinci Murad (Hüdâvendigar) 1365'te Osmanlı başkentini Edirne'ye nakletti. Fakat tahta çıkmalar, cenâze törenleri ve gömülmeler Bursa2da olmuştur. İstanbul'un fethine kadar Bursa sembolik başkent olarak devâm etti. 1841'den sonra Anadolu Beylerbeyi Bursa'da oturmuştur.

Yıldırım Bâyezîd ile Timur Han arasında 28 Temmuz 1402'de yapılan Ankara Savaşından sonra Bursa ve Osmanlı Devleti sıkıntılı günler geçirdi. Kısa zamanda burada Osmanlı hâkimiyeti sağlandı. Birinci Dünyâ Harbine kadar her hususta gelişen Bursa, bu savaşı müteâkip İngilizlerin yardımı ile Yunan ordusu tarafından işgâl edildi. 26 Ağustos 1922'de büyük taarruzla kesin olarak hezîmete uğrayan Yunan ordusu kaçmaya başladı ve 11 Eylül 1922'de Bursa düşman işgâlinden kurtuldu. Yunanlılar kaçarken Bursa'yı yakıp yıkmaya çalıştılar. Bursa 1801'de büyük bir yangın, 1854'te deprem, 1429'da vebâ salgınlarında çok zarar görmüştü. Sultan Birinci Ahmed Celâlî isyanlarını bastırma işini Bursa'dan tâkip etmiştir. Dördüncü Murad ve 1860'ta Sultan Abdülazîz ile Sultan Abdülmecîd Bursa'yı ziyâret etmişlerdi.

Kaynak:Bursa rehberi